लोणार सरोवर आजही एक रहस्य

1 min read

लोणार सरोवर आजही एक रहस्य

नासापासून जगातील सर्व एजन्सीज अनेक वर्षांपासून या तलावावर संशोधन करत आहेत, परंतु त्याचे रहस्य अद्यापपर्यंत उघड झालेले नाही.

जगात अशी अनेक तलाव आहेत ज्यांचे स्वतःमध्ये काही रहस्य आहे. असाच एक तलाव महाराष्ट्रातील बुलढाणा जिल्ह्यातही आहे, ज्याचे रहस्य जाणून घेण्यासाठी जगभरातील शास्त्रज्ञ जमले आहेत. नासापासून जगातील सर्व एजन्सीज अनेक वर्षांपासून या तलावावर संशोधन करत आहेत, परंतु त्याचे रहस्य अद्यापपर्यंत उघड झालेले नाही.

लोणार सरोवर असे या तलावाचे नाव आहे. शास्त्रज्ञांचा असा विश्वास आहे की हे तलाव पृथ्वीवर उल्कापातामुळे तयार झाले आहे, परंतु सर्वात आश्चर्यकारक बाब म्हणजे ती उल्कापात  कोठे गेली हे अद्यापही एक गूढच आहे. असे मानले जाते की, या उल्काचे वजन सुमारे एक  दशलक्ष टन असावे. हा तलाव सुमारे दीडशे मीटर खोल आहे. ७० च्या दशकात काही वैज्ञानिकांनी असा दावा केला की, तलावाची निर्मिती विझलेल्या ज्वालामुखीच्या कुंडातून झाली आहे. परंतु नंतर हा दावा खोटा असल्याचे सिद्ध झाले होते.

या रहस्यमय लोणार तलावावरील नुकत्याच झालेल्या संशोधनातून एक आश्चर्यकारक सत्य समोर आले आहे. शास्त्रज्ञांच्या मते हे तलाव सुमारे पाच लाख ७० हजार वर्ष जुना आहे. म्हणजेच हा तलाव रामायण आणि महाभारत काळातही होता. २०१० वर्षापूर्वी असे मानले जात होते की, हा तलाव सुमारे ५२ हजार वर्ष जुना आहे, परंतु या नवीन संशोधनाने सर्वांनाच चकित केले. असे म्हणतात की हा तलाव ऋग्वेद आणि स्कंद पुराणातही आढळतो.

तसेच हा तलाव रासायनिक गुणधर्मांनी भरलेला असल्याचे सांगितले जाते. काही वर्षांपूर्वी नासाच्या शास्त्रज्ञांनी सांगितले की हा तलाव बेसाल्टिक खडकांनी बनलेला आहे. आणि मंगळाच्या पृष्ठभागावरही असे तलाव आढळतात. तलावाच्या सभोवतालच्या लोकांच्या म्हणण्यानुसा २००६ मध्ये हे तलाव पूर्णपणे कोरडे पडले, त्यानंतर तिथे खनिजांचे लहान तुकडे चमकताना दिसले. परंतु नंतर या भागात पुन्हा पाऊस झाला आणि तलावामध्ये पाण्याने भरले गेले.